Fontaines 2018

Begin jaren tachtig raakte ik gefascineerd door een stukje geschiedenis over de Nederlanden in de 16e eeuw dankzij een prachtige biografie in drie delen over drie staatsvrouwen geschreven door Dr. Jane de Iongh.
Onlangs ben ik deze biografie opnieuw gaan lezen en realiseerde mij dat ik als 18-jarige nooit heb beseft welke belangrijke rol musici was toebedeeld.
Een reden te meer om voor La troupe de Fontaines een programma samen te stellen rond deze drie staatsvrouwen wier leven gekenmerkt werd door Tragiek en Muziek.

Joost van der Linden

De Hertogin, Margaretha van Oostenrijk, Hertogin van Savooie (1480-1530), tante van Karel V was de eerste regentes. Met een onbegrensde werklust en ondanks een dubbel weduwschap wist zij stand te houden tegen haar machtsbeluste vader Maximiliaan van Oostenrijk. Margaretha liet duidelijk sporen na die tot onze verbeelding spreken zoals een prachtige kerk in Brou, poëzie maar ook meerdere liedboeken met onder andere de Franse regretz-chansons. Haar hof was een trefpunt voor musici, humanisten en kunstenaars in de traditie van haar Bourgondische voorvaders. Met componist de la Rue had Margaretha een speciale relatie. Hij componeerde werken speciaal voor en over deze Grande Dame.
In het Atelier van Alamire, onder andere muziekkopiist van Margaretha, werden veel  koorboeken, waaronder het Chansonnier voor Margaretha, samengesteld met vocale werken van onder andere Pierre De la Rue, Josquin Desprez en Alexander Agricola.
Deze handschriften deden óók dienst als politieke relatiegeschenken van Margaretha aan Europese vorsten.

De Koningin, Maria van Hongarije, Landvoogdes der Nederlanden (1505-1558), zuster van Karel V, nam als tweede regentes de honneurs waar. Ook zij had een bijzonder belangstelling voor de ars musica. Zowel aan het hof van Mechelen als het Hof in Innsbruck werd zij onderwezen in de muziekkunst. Als 17-jarige trad zij in het huwelijk met de Hongaarse koning Lajòs II. Thomas Stolzer werd aangesteld als musicus aan het hof te Boeda. In opdracht van Maria ging Stolzer lutherse psalmvertalingen toonzetten.
Maar ook Maria werd door het noodlot getroffen. Na enkele jaren huwelijk stierf haar echtgenoot Lajòs en keerde zij terug naar het hof van Mechelen om de taken van haar tante Margaretha over te nemen als 2e regentes.
De hofkapel werd aanzienlijk uitgebreid met instrumentalisten uit het buitenland.Benedictus Appenzeller is dan kapelmeester met als belangrijk organist Rogier Pathie. En ook Maria werd vaak inspiratiebron voor het ontstaan van composities.

Madama Margaretha van Oostenrijk, Hertogin van Parma en Piacenza (1522-1586), buitenechtelijke dochter van Karel V en Johanna van der Gheynst genoot een brede muzikale opvoeding onder invloed van haar groottante Margaretha en tante Maria. Als 13-jarige trouwde zij in 1536 met Alessandro de Medici, het neefje van paus Clemens VII. Maar het noodlot maakte opnieuw een slachtoffer: Alessando werd vermoord door een verre neef en op 15- jarige leeftijd trad Margaretha opnieuw in het huwelijk met de 14-jarige Ottavio Farnese (kleinzoon van de nieuwe paus Paulus III).
Vanaf 1559 tot 1567 was zij de derde regentes over de Nederlanden. Zij verbleef afwisselend in Italië of aan het hof van Brussel maar altijd vergezeld van haar musici.
Als Ottavio zijn vrouw bezoekt tijdens haar regentschap over de Nederlanden schrijft Cypriano de Rore Mentre lumi maggior waarin Ottavio en Margareth vergeleken worden met Apollo en Delia en hun geluk doen schijnen onder de Belgenhemel


Het repertoire van deze workshop Regentessen der Nederlanden leent zich bij uitstek om met enkel, dubbel of groot -bezette ensembles te werken.
Aan het einde van de driedaagse cursus zal er een presentatie worden gegeven in één van de prachtige kerken in de Meuse.
Zodra de deelnemers bekend zijn kan er een indeling gemaakt worden en zal het repertoire in PDF worden toegezonden.
Van de cursisten wordt verwacht dat zij hun partij bij aanvang van de cursus beheersen.


In mei 2017 heb ik  met een groep goed voorbereide zangers mogen werken aan een verzameling vocale werken van Vlaamse en Spaanse componisten uit de
regeerperiode van Karel V en Filips II.

De presentatie werd  gehouden in de Basiliek van Avioth.
Een dankwoord van Nolwenn Maroteaux;

Au nom de l’association Anim’Avioth et de la part de Josée, Bernard et moi, nous tenions à vous remercier encore pour ce magnifique concert. Vos voix à l’intérieur de cette église résonnaient comme si cela avait toujours été leur place ! Les spectateurs sont entrés dans un nuage mélodieux lorsque vous êtes venus chanter au centre de l’église et tous ont apprécié les différents endroits d’où vous avez chanté. C’était très beau et très agréable à écouter !
Encore merci pour votre prestation.


Nolwenn MAROTEAUX
Animatrice touristique et culturelle

 


Reacties

Eén van die zeldzame workshops waar je echt wat van leert.
Het gaat niet om nieuwe nootjes instuderen, maar over techniek, samen zingen en over de muziekstijl.
Dick van Soest

Zingen onder het toeziend oog van de plaatselijke heilige in een schilderachtig dorpje in de Franse Ardennen met (on)bekenden, die zich al zingend laten kennen, en dat met de nuchtere en bezielende coaching van Joost….
daar zie ik óók dit jaar weer naar uit.
Jan Delhaas

Collectieve zangles, positieve zangfeedback, zo geïnspireerd uit Fontaines terugkomen, aandacht voor tekst maakt muziek zo veel aansprekender, het je veilig voelen om iets nieuws te proberen, met humor en motivatie zingen én met energie voor weken terug keren naar huis!
Tjerkje Duinkerken

In deze workshop word ik echt uitgedaagd! Uitgedaagd om verder te gaan dan het lezen van de muziek en uitvoeren wat er geschreven staat. Het gaat om muzikaal vertolken, in soms spannend kleine ensembles en mezelf daarbij weer een grens zien verleggen.
Louske Cazemier